Στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης βρίσκεται ο ναός των Ταξιαρχών , ένας από τους λιγότερο γνωστούς Βυζαντινούς ναούς της πόλης. Σύμφωνα με την παράδοση ήταν αφιερωμένος στους αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Κτίστηκε ως μονόχωρος με τρίπλευρη στοά που απολήγει σε δύο θολοσκεπή παρεκκλήσια στα ανατολικά. Το νότιο σκέλος της στοάς ήταν κιονοστήρικτο και ανοιχτό. Το κτίσμα είναι διώροφο με κρύπτη στο χαμηλότερο επίπεδο, η οποία παρακολουθεί την κάτοψη του υπερκείμενου ναού. Στις δύο κόγχες της ανατολικά υπήρχαν οστεοφυλάκια, ενώ στο πάχος των τοίχων της ανοίγονται αρκοσόλια, δηλαδή τοξωτές εσοχές που περιείχαν ταφές.

Η τοιχοδομία του ναού ποικίλλει και παρουσιάζει ομοιότητες με τον Άγιο Νικόλαο Ορφανό και τη Μονής Βλατάδων. Στο κάτω τμήμα χρησιμοποιήθηκε αργολιδοθομή με ένθετες πλίνθους, διότι ο χώρος έφερε χαμηλό χαγιάτι στη βόρεια και νότια πλευρά και δεν ήταν ορατός. Στα ανώτερα τμήματα η τοιχοδομία είναι επιμελημένη και στην ανατολική όψη φέρει πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο που παραπέμπει στον αντίστοιχο των Αγίων Αποστόλων. Με αυτά τα γνωρίσματα τοποθετείται η ανέγερση του κτίσματος στο πρώτο μισό του 14ου αιώνα.

Αρχικά ο ναός ήταν τοιχογραφημένος. Οι ελάχιστες σωζόμενες τοιχογραφίες του χρονολογούνται στο δεύτερο μισό του 14ου αιώνα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η Ανάληψη και η Πεντηκοστή.
Είναι πιθανό ο ναός να συνιστούσε καθολικό βυζαντινής μονής, στην κρύπτη του οποίου θάβονται οι μοναχοί.
Η ανάμνηση της βυζαντινής ορθόδοξης παράδοσης και της αφιέρωσης στους δύο αρχαγγέλους διατηρήθηκε επί τουρκοκρατίας, όταν ο ναός μετεβλήθη σε τζαμί από το Γαζή Χουσείον Μπέη και απέκτησε μιναρέ με δύο εξώστες, έναν για κάθε αρχάγγελο, και μετονομάστηκε σε Ικί Σεριφέ τζαμί (=τζαμί των δύο εξωστών). Αποδόθηκε ξανά στην ορθόδοξη λατρεία το 1912 και έκτοτε τιμάται στο όνομα των Ταξιαρχών.

Ταξιάρχες
Ταξιάρχες
Ταξιάρχες
Ταξιάρχες